సారె తిప్పు … సాలుదున్నుమనకాలపు శ్రమ గౌరవ పాఠాలు
పుస్తక సమీక్ష - అల్లం నారాయణ
సాలు వెనక సాలు తీర్చిదిద్దినట్టుగా, సోలుపుగా, వంకర టింకర పోకుండా మీరెవరైనా దుక్కిదున్నగలరా! మట్టిముట్టిన ఉత్తచేతులతో గుత్తులు గుత్తులుగా వరినాటు వరసబెట్టి, మునుం తప్పకుండా నాటెయ్యగలరా! ఒరం జెక్కగలరా! తూర్పార పట్టగలరా! గాలికి వాలు చూసి చాటెయ్య గలరా! బంతికొట్టగలరా! నోటికాడికింత కొచ్చెటి మెతుకుల బువ్వముద్దను అందించగలరా! ఇదేదీ మీరు చెయ్యలేరు. వరిధాన్యమా! బియ్యమా! తెలియని అజ్ఞానంలో పెరుగుతున్న కంప్యూటర్‌ బ్రాయిలర్‌ కోడిపిల్లల తరం ఈ పనులు అసలే చెయ్యలేరు. కానీ ఒకటి మాత్రం చెయ్యగలరు. ‘సాలుదున్నిన’ క్రియాశీలి, సృజనశీలి, సంపద సృష్టికర్తను ‘ఉత్త బైతు’ … ‘ఎర్రబస్సు’ ఎక్కొచ్చినోడు అని ఈసడించుకోగలరు. అదీ సమస్య.
ఒక్క రైతునే కాదు. ఆదివాసులను, పశులమందలను ఏలే పసుల కాపర్లను, చెప్పులు కుట్టిచ్చే తోలుపని వాళ్ళను, సారె తిప్పి కుండలు కూజాలు గురుగులు మట్టి కళాఖండాలు చేసే కుమ్మరులను, సన్నపోగుపెట్టి అగ్గిపెట్టెలో ఇమిడే కళాత్మక నేత దుస్తులు నేసే సాలోళ్ళను, మురికి కంపును ఒదిలించి తాము మురికి మింగి చలువ దుస్తులందించే చాకలోళ్ళను, బొచ్చుతో ఉంటే కోతులను తలపించే మీ ముఖారవిందాలను అద్దంలో మెరిసేలా చేసే క్షురకులను, చివరకి ఇంటి పని, పాచిపని, పనిచేసే మన తల్లులను, అక్కలను, చెల్లెళ్ళను కూడా ఈసడించుకోగలరు.
శ్రమను హీనంగా చూసే సంస్కృతిలో పుట్టి, అదే సంస్కృతిలో తరతరాలుగా ఒదిగి, ఎదుగుతున్న భారత సమాజంలో శ్రమకు విలువలేకపోవడం వెనక సామాన్యమైన కుట్ర ఏమీలేదు. అతి పెద్ద కుట్రే ఉంది. అది అగ్రవర్ణాల వారు మొత్తం మానవ సంబంధాలను పుట్టుకతోనే శాసించే నిచ్చెనమెట్ల వ్యవస్థను ఏర్పరచడంలో ఉంది. కొంచెం కూడా చెక్కుచెదరని కులవ్యవస్థ ‘స్థిరీకరణ’లో ఉంది. పురుష సూక్తాల్లో, వేదాల్లో, మనువు ప్రవచించిన అనాది సిద్ధాంతాల్లో ఉంది.
కంచ ఐలయ్య అనే ఒక ఉస్మానియా యూనివర్శిటీ ప్రొఫెసర్‌ ఆధిపత్య భావజాలాలపై పోరాటం చేస్తున్న యోధుడు. ఇప్పుడున్న దాన్ని తలకిందులుగా చూసి, అసలు సత్యాల్ని శాస్త్రీయంగా, తాత్వికంగా, సహేతుకంగా చెప్పగలుగుతున్న బుద్ధిజీవి. హిందూమతం పైన, అది శూద్రులు, పంచముల మీద రుద్దిన భావజాలంపైన ఆయన రాతలన్నీ అందుకే తలకిందులుగా ప్రశ్నించడంతో ప్రారంభమై ఒక గొప్ప తాత్విక దృష్టిని కలిగిస్తాయి. ‘నేను హిందువునెట్లయిత’ అనే ఒక సాదాసీదా మాటతో ఒక గొప్ప తాత్విక ప్రపంచాన్ని గతంలో ఆవిష్కరించిన కంచ ఐలయ్య శ్రమ గౌరవ పాఠాలకు సంబంధించి ఇప్పుడు ‘సారెతిప్పు … సాలుదున్ను’ అనే అద్భుతమైన పుస్తకం రాశారు. మానవీయ విలువల పట్ల, ప్రజాస్వామ్య విలువల పట్ల ఏమాత్రం నమ్మకమున్న ఏ వర్ణాల వారికైనా, ఏ వర్గాల వారికైనా ఈ పుస్తకం ఇప్పటిదాకా నెత్తురులో పాతుకుపోయి ఉన్న భావాలను చెల్లాచెదురు చేసి కనువిప్పు కలిగించగల గొప్ప సాధనం.
మానవ నాగరికతకు మూలమైన శ్రమకు సంబంధించిన వివక్ష మూలాలు కుల, మత భావనల్లో ఉన్నాయన్న విషయం గురించిన కొత్త సిలబస్ ఈ పుస్తకం. ఈ ప్రపంచం ఎట్లా నిర్మితమయింది? దాని నిర్మాతలెవరు? పనికీ ‘జెండర్‌’కూ గల సంబంధం ఏమిటి? అది విలోమంగా ఎందుకున్నది? అసలు పనిచేస్తున్న వాళ్ళు ఎవరు? వారికి గౌరవం ఎందుకు దక్కదు … శానిపని (నైపుణ్యం) ఏమిటి? సన్నపని ఏమిటి? ఈ శ్రమ ఎట్లా పుట్టింది? ఎన్ని మార్పులు చెందింది? ఒళ్ళు వంచి, చెమట కక్కుతూ పనిచెయ్యడం అనే ఒక గొప్ప విషయం … ఎందుకు అగౌరవంగా తయారయ్యింది. చదువు పెరిగిన కొద్దీ ఉత్పాదక శక్తుల పట్ల ఏవగింపు, చిన్నచూపు ఎందుకని వస్తున్నది? ఇది పరిణామ క్రమంలో భాగంగా వస్తున్నదా? దీనివెనక కుల, మత వ్యవస్థల ప్రమేయం ఉన్నదా? ఇలా … సహస్ర వృత్తుల సమస్త రహస్యాలు, అద్భుతాలు, ఇన్వెన్షన్లూ అన్నీ కలగలిపి నేర్పుతుంది ఈ పుస్తకం.
ఇది వర్తమాన భారతంలో శ్రమకూ, శ్రమకు సంబంధించిన అన్ని వ్యాపకాలకూ ఆమడ దూరమై పోతున్న ఈ తరపు పిల్లలకు నేర్పాల్సిన విషయాలు. ఉత్తభూమి నుంచి బంగారం పండించగల నేర్పు, బట్టలు నేసే నేర్పు, సబ్బుకు మూలమైన సోడా కనిపెట్టిన నేర్పు, తోలుపనిలో వాడిన రసాయనాల నేర్పు, సారె తిప్పి కళాఖండాన్ని వేళ్ళకొనలమీద చేయగల నేర్పు, అందుకు సంబంధించిన విజ్ఞానం, దాని కారణంగా ఏర్పడిన ఇవ్వాల్టి సౌకర్యాల గురించి చాలా చిన్నచిన్న విషయాలతో, ఎక్కడా ‘జార్గన్‌’ వాడకుండా, అద్భుతంగా మలిచారు ఐలయ్య.
ఇంగ్లీషులో Turning The Pot, Tilling The Land – Dignity of Labour in Our Times గా వచ్చిన ఈ పుస్తకానికి చంద్రిక అనువాదం చాలా సరళంగా తెలుగులోనే రాసినట్టుగా ఉంది.
ఐలయ్య ఈ పుస్తకం ఎందుకు రాశారు? ఐఐటీల్లో, ఐఐఎంలలో, కేంద్ర వైద్య సంస్థల్లో చదువుతున్న అగ్రకులాల పిల్లలు రిజర్వేషన్లను వ్యతిరేకిస్తూ ఎన్నో ర్యాలీలు చేశారు. వీపీసింగ్‌ బీసీల కోసం మండల్‌ కమిషన్‌ సిఫారసులు అమలుపరచాలనుకున్నప్పుడు కూడా విద్యార్థులు పెద్ద గొడవ చేశారు. ఈ ఆందోళనలో వాళ్ళు రోడ్లు ఊడ్చారు. బూట్లు పాలిష్‌ చేశారు. కూరగాయలు అమ్మారు. అంటే అర్థం ఏమిటి? డాక్టర్లై ఉండీ, మేం రోడ్లు ఊడుస్తున్నామని, ఇంజనీర్లమై ఉండీ బూట్లు పాలిష్‌ చేశామని … అంతేనా? కాదు. రోడ్లు ఊడ్వడం, బూట్లు పాలిష్‌ చెయ్యడం, కూరగాయలు అమ్మడం చిన్న పని. అగౌరవమైన పని అని.
కానీ వాళ్ళు ఆ పనులు నిజంగానే చెయ్యగలరా? సహజ శస్త్ర చికిత్సలు చేసే మంత్రసానులు, మంగలి పనివారు లేకుండానే మానవ నాగరికతలో శస్త్ర చికిత్సలు ఆకాశం నుంచి ఊడిపడ్డాయా? లేదు. అందుకే ఐలయ్యను ఈ విద్యార్థుల కార్యాచరణ చికాకు పరిచింది. ఆ మాటకొస్తే ఆ విద్యార్థులట్లా బయటపడ్డారు కాని మన ఇంట్లో, ప్రతివాళ్ళ ఇంట్లో వాళ్ళు శూద్రులైనా, అగ్రవర్ణాల వారైనా శ్రమ పట్ల కొద్దిపాటి గౌరవం కూడా లేకపోవడం మనకు నిత్యానుభవమే.
అందువల్లే మన కాలపు ఈ మిడిమిడి జ్ఞానపు, మిడిమేళపు తరానికి మన కాలపు శ్రమ గౌరవ పాఠాలను కంచ ఐలయ్య అందించారు. ఆదివాసుల తెలివితేటలు ఏ పండు తినాలో, ఏది కూడదో మనకు నేర్పింది. అట్లాగే చాకలి వారి పని, మంగలి వారి పని, వ్యవసాయం. అన్ని వృత్తులూ విజ్ఞానానికి సంబంధించిన కొనసాగింపుగానే చూడాలనే విషయం ఈ పుస్తకంలో అనేక ఉదాహరణలతో ఉంది.
ఒక్క పిల్లలకే కాదు శ్రమను మరచిపోయి, మూలాలు మరచిపోయి త్రిశంకు స్వర్గంలో వేలాడుతున్న పెద్దలకు కూడా ఇది కనువిప్పు కాగల పుస్తకం. సింగరేణిలో సమ్మె జరిగినప్పుడు గోడల మీద ఒక నినాదం ఉండేది. అది శాశ్వతమైన సత్యం. ‘కంప్యూటర్లు బొగ్గు తవ్వగలవా’ … తవ్వలేవు. బొగ్గు లేకుండా ప్రపంచం బతకగలదా? లేదు. అందువల్ల శ్రమకు సంబంధించి మౌలికాంశం భౌతిక శ్రమ, దానికి సంబంధించిన మేధోశ్రమ. దీనికి మినహాయింపు లేదన్న సత్యాన్ని కంచ ఐలయ్య పుస్తకం ఆవిష్కరించింది.
భారతదేశంలో శ్రమగౌరవం లేకపోవడానికి, అశాస్త్రీయ, అభివృద్ధి నిరోధక భావజాలం ఉండడానికి కారణమైన మత, కుల వ్యవస్థల పాత్రపై, శ్రమలో ‘జెండర్‌’ వివక్షపై కూడా ఈ పుస్తకం కొంత సైద్ధాంతికంగా వివరించింది. ఇది అన్ని పాఠశాలల్లో … అన్ని గ్రంథాలయాల్లో ఉండాల్సిన పుస్తకం. ముఖ్యంగా శ్రమను గౌరవించే వారికి ఇది ‘హ్యాండ్‌బుక్‌’ కాగలిగిన విలువైన పుస్తకం.
దీనికి బొమ్మలు వేసిన దుర్గాబాయ్‌ వ్యామ్‌ను ప్రత్యేకంగా పేర్కొనాలి. పెద్దగా చదువులేని దుర్గాబాయ్‌ వ్యామ్‌ ఫోనులో పాఠ్యాంశాలను విని కేవలం పది రోజుల్లో వేసిన బొమ్మలు ఈ పుస్తకానికి అదనపు అందాన్ని, అదనపు విలువనూ తెచ్చాయి.
ఐలయ్యకు అనేక అభినందనలు.
ఈ పుస్తకం ముద్రించిన హైదరాబాద్ బుక్‌ట్రస్ట్‌కు కృతజ్ఞతలు.
సారె తిప్పు … సాలుదున్ను, మనకాలపు శ్రమ గౌరవ పాఠాలు
రచన: కంచ ఐలయ్యబొమ్మలు: దుర్గాబాయ్‌వ్యామ్‌
తెలుగు: చంద్రిక
ప్రతులకు: హైదరాబాద్ బుక్‌ట్రస్ట్‌, ప్లాట్‌ నెం. 85, బాలాజీనగర్‌, హైదరాబాద్ – 500 067.
పేజీలు: 108, వెల: రూ. 80.Courtesy: Andhrajyothy
( అల్లం నారాయణ గారు ఆంధ్ర జ్యోతిలో రాసిన ఈ పుస్తక సమీక్షను
పుస్తకం డాట్ నెట్ వారు ఏప్రిల్ 2008 లో తమ వెబ్ సైట్ లో ప్రచురించారు. మా బ్లాగు సందర్శకులకు అందుబాటులో ఉంటుందనే ఉద్దేశంతో ఈ సమీక్షను ఇక్కడ తిరిగి పొందుపరుస్తున్నాము. అల్లం నారాయణ గారికీ, ఆంద్ర జ్యోతి వారికీ, పుస్తకం డాట్ నెట్ వారికీ మా కృతజ్ఞతలు. )
